Deride fire, kartondaki gibi sabit bir yüzde değildir: her post farklı boyutta, farklı kusurlu ve farklı esneme yönündedir. Fire planı bu yüzden yerleşim çiziminden değil, derinin okunmasından başlar. Bu rehber; esneme yönünü, bıçak setindeki yön işaretlerini, kesim sırasını ve fire kaydını birlikte ele alıyor.
Deri okunmadan fire planlanmaz
Doğal deri homojen değildir: sırt bölgesi sıkı ve düzgün, karın ve etek bölgeleri gevşek ve esnektir. Üstelik her postta çizik, sinek izi ve damar gibi kusurlar farklı yerlerdedir. Görünür yüzde çalışacak parçalar sırt bölgesinden, gizli kalan veya küçük parçalar kenar bölgelerden planlanır.
Esneme yönü de parçanın görevine göre seçilir: ayakkabı sayasında esnemenin ayağın hareket yönüyle uyumlu olması gerekir. Yanlış yönde kesilen parça ölçüsü doğru olsa bile üründe deforme olur.
- Sırt bölgesi görünür ve yük taşıyan parçalara ayrılır.
- Kusur haritası her postta yeniden okunur; sabit yerleşim deride çalışmaz.
- Esneme yönü parçanın üründeki görevine göre belirlenir.
Bıçak setinde yön ve model işaretleri firenin sigortasıdır
Ayakkabı işinde bir model onlarca parçadan oluşur ve çoğu sağ-sol aynalıdır. Bıçak setinde her parçanın üzerine model kodu, numara ve yön bilgisi işaretlenir; sağ ve sol bıçaklar karışmayacak şekilde ayırt edilir. Sağ yerine solun kesildiği bir seri, doğrudan fire hanesine yazılır.
Esneme yönü bıçağın üzerine ok ile işaretlenirse kesimci her vuruşta yönü kontrol edebilir; bu küçük işaret, seri üretimde en ucuz fire önleyicidir.
- Her bıçakta model kodu, numara ve sağ/sol bilgisi okunur olmalıdır.
- Esneme yönü oku, kesimcinin her vuruşta kontrol referansıdır.
- Aynalı parçaların karışması seri hâlinde fire üretir.
Kesim sırası ve yerleşim: büyükten küçüğe, kusurdan kaçarak
Verimli kesim büyük parçalardan başlar: önce saya gibi geniş parçalar sırt bölgesine yerleştirilir, kalan boşluklara orta boy parçalar, kusur çevresindeki adacıklara ise küçük parçalar (dil, bant, takviye) dağıtılır. Parçalar arası bıçak payı dar tutulur ama bıçakların birbirine vurmasına izin verilmez.
Suni deri ve tekstilde durum farklıdır: malzeme rulodan gelir, kusur azdır ama esneme yönü rulo boyuncadır; yerleşim bu yöne göre sabitlenebilir ve fire yüzdesi gerçekçi şekilde önceden hesaplanır.
- Kesim büyük parçadan küçüğe doğru planlanır.
- Küçük parçalar kusur çevresindeki adacıkları değerlendirir.
- Suni deri ve tekstilde rulo yönü sabit yerleşime izin verir.
Fire ölçülmeden yönetilemez
Fire planının son adımı kayıttır: her partide kaç post veya kaç metre malzeme girdi, kaç takım parça çıktı? Bu oran model bazında kaydedilirse hangi modelin yerleşimi verimsiz, hangi bıçak setinde sorun var, sayıyla görünür.
Aynı kayıt bıçak revizyonunu da yönlendirir: sürekli aynı parçada kenar yırtılması veya ölçü kaçığı görülüyorsa sorun kesimde değil, bıçakta olabilir. Fire verisi olmadan bu ayrım tahmine kalır.
- Parti başına malzeme girişi ve parça çıkışı model bazında kaydedilir.
- Fire oranındaki sapma, yerleşim veya bıçak sorununu işaret eder.
- Kayıtlı fire verisi, bıçak revizyon kararlarını sayıya dayandırır.
Teklif için birlikte netleşen bilgiler
Dosya, malzeme, adet ve teslim beklentisi birlikte netleştiğinde teklif görüşmesi daha sakin ve hızlı ilerler.
- Güncel revizyon dosyası
- Malzeme ve adet bilgisi
- Kritik ölçü veya özel üretim notu
- Teslim beklentisi ve sevk tercihi
