Kalıp atölyesinin çizimde okuduğu tek şey çizgilerdir: hangi hat bıçak, hangisi pilyaj, hangisi perforaj? İki çizgi aynı görünüyorsa atölye ya soru sorar (termin uzar) ya da yorum yapar (risk doğar). Bu rehber, çizgi rollerini tartışmasız anlatan pratik bir işaretleme düzeni veriyor.
Aynı görünen iki çizginin bedeli
Çizimde her çizgi bir bıçak türüne dönüşür: kesim hattına kesici bıçak, pilyaj hattına küt pilyaj bıçağı, perforaj hattına dişli bıçak basılır. Dosyada bütün hatlar aynı siyah çizgiyse bu seçim atölyenin yorumuna kalır; yorumla üretilen kalıpta yanlış hat geri döndürülemez.
Tipik kaza şudur: kutu kapağının katlama hattı kesim sanılır ve kapak gövdeden ayrılır. Kalıp da, harcanan termin de çöptür — ve hatanın kaynağı atölye değil, rolleri ayrıştırmayan çizimdir.
- Her çizgi rolü farklı bir bıçak türüne karşılık gelir.
- Ayrışmayan çizgi, atölye yorumu ve geri dönüşsüz risk demektir.
- Katlama hattının kesilmesi en sık görülen rol karışması kazasıdır.
Üçlü işaret düzeni: katman + renk + çizgi stili
Güvenli ayrım üç sinyali birden kullanır. Katman: «kesim», «pilyaj», «perforaj» adlı ayrı katmanlar. Renk: örneğin kesim siyah veya kırmızı, pilyaj yeşil veya mavi, perforaj magenta. Stil: kesim düz, pilyaj kesikli, perforaj noktalı çizgi. Üç sinyalden biri kaybolsa bile diğer ikisi rolü taşır.
Perforaj hattına diş bilgisi de eklenir («perforaj 2×2 mm»), etiket işlerinde yarım kesim (kiss-cut) hatları tam kesimden ayrı bir rol olarak işaretlenir.
- Katman adı, renk ve çizgi stili aynı rolü üç kanaldan söyler.
- Perforaj hatlarına diş/boşluk ölçüsü notu yazılır.
- Kiss-cut, tam kesimden ayrı bir rol olarak gösterilir.
Programdan bağımsız kurallar: ölçek, eğri, katman koruması
Hangi programda çizilirse çizilsin üç kural değişmez: çizim 1:1 ölçekte ve mm birimindedir; yazılar eğriye (outline) alınır; dosya PDF, AI veya DXF olarak kaydedilirken katman yapısı korunur. Düzleştirilmiş, tek katmana inmiş PDF, renkleri korusa bile seçilebilir rol bilgisini kaybeder.
Baskılı işlerde bıçak çizimi baskı tasarımıyla aynı dosyada ama ayrı katmanda gönderilir; böylece kesim-baskı merkez ilişkisi dosyanın içinde taşınır.
- 1:1 ölçek ve mm birimi her programda ortak kuraldır.
- Yazılar eğriye alınır; katman yapısı dışa aktarımda korunur.
- Bıçak çizimi, baskı paftasıyla aynı dosyada ayrı katmanda gider.
Göndermeden önce 60 saniyelik rol turu
Dosyayı göndermeden önce her katman tek tek açılıp kapatılır: kesim katmanı kapanınca yalnızca katlama ve perforaj hatları kalmalı, pilyaj katmanı kapanınca kutu konturu bozulmadan durmalıdır. Bu tur, yanlış katmana çizilmiş tek bir hattı bile saniyeler içinde gösterir.
Son adım, çizimin köşesine küçük bir lejant eklemektir: hangi renk ve stilin hangi rol olduğu üç satırla yazılır. Lejantlı dosyada rol sorusu hiç sorulmaz; şüpheli kalan hat varsa yanına açık not düşülür.
- Katmanları tek tek kapatıp açmak rol hatasını saniyede gösterir.
- Çizime üç satırlık renk-rol lejantı eklenir.
- Emin olunamayan hatta yazılı not düşülür, yorum atölyeye bırakılmaz.
Teklif için birlikte netleşen bilgiler
Dosya, malzeme, adet ve teslim beklentisi birlikte netleştiğinde teklif görüşmesi daha sakin ve hızlı ilerler.
- Güncel revizyon dosyası
- Malzeme ve adet bilgisi
- Kritik ölçü veya özel üretim notu
- Teslim beklentisi ve sevk tercihi




