İkisi de kalıbın içinde duran çelik şerittir; ama görevleri zıttır. Pilyaj kartonu kesmeden katlanır hâle getirir, perforaj ise kontrollü biçimde koparılsın diye keser. Bu rehber iki çizginin tekniğini, nerede kullanıldığını ve çizimde nasıl gösterileceğini açıklıyor.

Pilyaj: lifleri kırmadan katlama kanalı açar

Pilyaj bıçağı kesici değildir; ağzı küt, yuvarlatılmış bir çelik şerittir. Karşısındaki kanal (pilyaj kanalı) ile birlikte çalışır ve kartonu ezerek katlama hattı oluşturur. Doğru pilyajda karton, lifleri kopmadan tam çizgi üzerinden katlanır; baskı katlama hattında çatlamaz.

Kanal genişliği gramaja göre hesaplanır; pratik kural, yaklaşık 1,5 × karton kalınlığı + pilyaj bıçağı kalınlığıdır. Kanal dar kalırsa karton çatlar, geniş kalırsa katlama hattı gezer.

  • Pilyaj bıçağı küt ağızlıdır; keserek değil, ezerek iz açar.
  • Kanal genişliği ≈ 1,5 × karton kalınlığı + bıçak kalınlığı.
  • Doğru pilyaj, katlama hattında baskı çatlamasını önler.

Perforaj: kopmayı kontrol altına alan kesik dizisi

Perforaj bıçağı, diş ve boşluklardan oluşan kesici bir şerittir: kestiği bölümler kopmayı kolaylaştırır, kesmediği köprüler parçayı yerinde tutar. Diş/boşluk oranı davranışı belirler; 1×1 mm gibi sık dişler kolay kopar, 3×3 mm gibi seyrek dişler daha dayanıklı bir bağ bırakır.

Doğru oran ürünün görevinden çıkar: rafta taşınırken kopmaması, kullanıcı çekince temiz ayrılması gerekir. Bu denge kâğıtta değil, gerçek malzemedeki denemede doğrulanır.

  • Diş/boşluk oranı kopma direncini doğrudan belirler.
  • Sık diş kolay kopar; seyrek diş taşıma dayanımı verir.
  • Nihai oran, gerçek malzeme üzerindeki denemeyle onaylanır.

Nerede hangisi: katlanan her hat pilyaj, kopan her hat perforaj

Kutu gövde katlamaları, kapak menteşeleri ve yapıştırma kulağı kıvrımları pilyajdır. Yırtma şeritleri, kuponlar, kolay açılan kutu kapakları ve «buradan yırtınız» hatları perforajdır. Karar basittir: hat ürün ömrü boyunca bütün kalacaksa pilyaj, bir gün koparılacaksa perforaj.

Sert ve kalın malzemelerde iki teknik birleşebilir: kes-pilyaj (cut-crease), oluklu mukavva gibi zor katlanan yüzeylerde katlamayı kolaylaştırmak için kısa kesiklerle pilyajı dönüşümlü dizer.

  • Katlanıp bütün kalacak hat pilyaj, koparılacak hat perforajdır.
  • Yırtma şeridi ve kupon hatları tipik perforaj uygulamalarıdır.
  • Oluklu mukavvada kes-pilyaj kombinasyonu katlamayı kolaylaştırır.

Çizimde gösterim ve sipariş notu

Çizimde pilyaj ve perforaj asla aynı stille gösterilmez: pilyaj farklı renk veya kesikli çizgiyle, perforaj ayrı bir stille ve tercihen «perforaj 2×2 mm» gibi diş notuyla işaretlenir. Aynı görünen iki çizgiden birinin pilyaj çıkması, üretimde geri dönüşü olmayan bir hatadır.

Siparişte malzeme gramajı ve ürünün amacı yazılırsa, pilyaj kanal genişliği ve perforaj diş oranı atölyede buna göre seçilir; emin olunamayan hat için numune kesim istenir.

  • Pilyaj ve perforaj ayrı katman, ayrı renk ve ayrı notla gösterilir.
  • Perforaj hattına diş/boşluk ölçüsü notu eklenir.
  • Gramaj ve kullanım amacı, kanal ve diş seçimini belirler.

Teklif için birlikte netleşen bilgiler

Dosya, malzeme, adet ve teslim beklentisi birlikte netleştiğinde teklif görüşmesi daha sakin ve hızlı ilerler.

  • Güncel revizyon dosyası
  • Malzeme ve adet bilgisi
  • Kritik ölçü veya özel üretim notu
  • Teslim beklentisi ve sevk tercihi