Elinizde bir ürün var: bir şişe, bir kavanoz, bir cihaz. İhtiyacınız ise bu ürünü saracak kutunun açınımı, yani dieline. Açınım, kutunun düz tabaka halindeki kesim ve pilyaj planıdır; kalıp da bu açınımdan üretilir. Yanlış bir pilyaj payı veya unutulan bir yapışma kulağı, tüm kalıbı baştan açtırır. Kutu tasarımı ve bıçak çizimi hizmetinde bu açınım sıfırdan, ürün ölçüsünden kurulur. Bu rehber o adımları sırayla anlatıyor.

Ölçüden açınıma: en, boy, yükseklik

Açınımın başlangıç noktası ürünün üç ölçüsüdür: en, boy ve yükseklik. Ama burada ilk karar verilir: bu ölçüler iç ölçü mü dış ölçü mü? Kutunun içine ürün oturacaksa iç ölçü esas alınır ve ürün ile kutu arasına oynama payı (genellikle her yönde 1–2 mm) eklenir; ürün sıkı sığacaksa pay daraltılır. İç ve dış ölçüyü karıştırmak en sık görülen ve en pahalı hatadır.

İkinci ölçü kararı malzeme kalınlığıdır. Karton kalın oldukça, kutu katlandığında dış yüzeyler içeriden daha geniş olur; bu yüzden 2 mm mikro oluklu kartonla 300 g kuşe karton için aynı iç ölçü farklı açınım verir. Açınım panel genişlikleri belirlenirken malzeme kalınlığı her katlama noktasında hesaba katılır.

  • İlk karar: ölçüler iç mi dış mı; ürün oturmasına göre oynama payı eklenir.
  • İç ve dış ölçüyü karıştırmak en pahalı dieline hatasıdır.
  • Malzeme kalınlığı her katlamada açınıma yansıtılır; kalın karton paneli genişletir.

Pilyaj ve yapışma payları

Açınımdaki her katlama bir pilyaj çizgisidir ve her pilyaj çizgisi karton kalınlığı kadar pay ister. Karton kalınlaştıkça pilyaj payı büyür: ince kuşe kartonda payı milimetrenin altında kalabilirken, kalın oluklu mukavvada her panel için 2–4 mm pilyaj payı bırakmak gerekir. Pay yetersizse kutu katlanınca paneller üst üste biner veya köşeler dışarı taşar; fazla pay verilirse paneller arası boşluk açılır.

Yapışma kulağı (yapışma payı) açınımın gizli ama kritik parçasıdır. Kutunun kapanması için bir panele genellikle 12–18 mm genişliğinde bir yapışma kulağı eklenir; bu kulak tutkalla ya da çift taraflı bantla karşı panele yapışır. Kulak çok darsa yapışma zayıf olur, çok genişse görünür yüzeye taşar. Kulağın hangi panele geleceği baskı yüzü ve katlama yönüne göre seçilir.

  • Her pilyaj çizgisi karton kalınlığına göre pay ister; kalın karton payı büyütür.
  • Yapışma kulağı genellikle 12–18 mm; dar kulak zayıf yapışır, geniş kulak taşar.
  • Kulağın yeri baskı yüzü ve katlama yönüne göre belirlenir.

Katman ayrımı: kesim, pilyaj, perforaj

Üretime hazır bir dieline’da çizgiler tek renk değildir. Kesim çizgileri, pilyaj çizgileri ve varsa perforaj çizgileri ayrı katmanlarda ve ayrı renklerde tutulur; yaygın bir gösterim kesim için kırmızı (magenta), pilyaj için yeşil veya mavi, perforaj için kesik çizgidir. Bu ayrım sayesinde kalıpçı hangi çizgiye bıçak, hangisine pilyaj kuralı, hangisine perforaj bıçağı geleceğini tek bakışta görür.

Katmanlar karışırsa kalıp yanlış kurulur: pilyaj çizgisine bıçak gelirse kutu o çizgiden kesilip ikiye ayrılır. Bu yüzden açınım teslim edilmeden önce her çizginin doğru katmanda olduğu kontrol edilir ve dosya bu katman yapısı korunarak üretime hazır formatta (AI, vektörel PDF veya DXF) verilir.

  • Kesim, pilyaj ve perforaj ayrı katman ve ayrı renkte gösterilir.
  • Karışık katman kalıbı yanlış kurar; pilyaja gelen bıçak kutuyu keser.
  • Dosya katman yapısı korunarak AI, vektörel PDF veya DXF olarak verilir.

Kontrol ve kalıba geçiş

Açınım bittiğinde son adım montaj kontrolüdür: çizim ekranda veya bir karton numune üzerinde katlanarak kutunun gerçekten kapanıp kapanmadığı denenir. Köşelerin üst üste binmediği, kapağın yerine oturduğu ve yapışma kulağının doğru panele geldiği bu aşamada görülür. Mümkünse ilk numune gerçek malzemeden katlanarak fiziksel olarak doğrulanır.

Doğrulanan açınım doğrudan kalıba geçer: kesim katmanı bıçak hattına, pilyaj katmanı pilyaj kuralına, perforaj katmanı perforaj bıçağına dönüşür. Aynı dosyadan üretildiği için açınım ile kalıp birebir tutar; tasarım ile kalıp arasında ölçü kayması olmaz ve tekrar siparişte aynı dosyadan devam edilir.

  • Montaj kontrolü ekranda veya karton numune üzerinde katlanarak yapılır.
  • İlk numune mümkünse gerçek malzemeden fiziksel olarak doğrulanır.
  • Aynı dosyadan kalıba geçildiği için açınım ve kalıp birebir tutar.

Teklif için birlikte netleşen bilgiler

Dosya, malzeme, adet ve teslim beklentisi birlikte netleştiğinde teklif görüşmesi daha sakin ve hızlı ilerler.

  • Güncel ürün ölçüsü veya örnek kutu
  • Malzeme türü, gramaj ve adet bilgisi
  • Kritik ölçü veya özel üretim notu
  • Teslim beklentisi ve sevk tercihi