Eğri kesilen veya köşede beyazlayıp çatlayan termoform parçada ilk şüphe bıçak olsa da hata çoğu zaman parçanın termoform trim kesim kalıbına oturma biçimi, flanş desteği ve üretim değişkenliğinin birleşimidir.

Parça kalıba her seferinde aynı oturuyor mu?

Şekillenmiş parçanın duvarı veya tabanı referansa tam oturmazsa flanş kesim sırasında yana kaçar. Tek bir dayama noktası dönüşü engellemeyebilir. Yerleştirme yönü karıştırılamayacak kadar açık olmalı ve referanslar parçayı zorlamadan tutmalıdır.

Oturma kontrolü basit bir testle yapılır: parça kalıba beş kez arka arkaya yerleştirilir ve her seferinde flanşın aynı işarete gelip gelmediğine bakılır. Tek dayama noktası parçanın dönmesini engellemez; karşılıklı iki dayama ve yerleştirme yönünü belli eden bir işaret, operatör hızlı çalışırken de aynı oturmayı verir.

  • Parça beş kez yerleştirilip flanşın aynı işarete geldiği kontrol edilir.
  • Karşılıklı iki dayama, tek noktaya göre dönmeyi önler.
  • Yerleştirme yönü kalıp üzerinde karıştırılamayacak şekilde işaretlenir.

Flanş kesim hattı boyunca destekleniyor mu?

Geniş ve esnek flanş basınç altında kalkabilir. Kesim hattının yakınında yeterli destek yoksa kenar dalgalı çıkar veya bir köşe diğerinden farklı ölçülür. Destek, şekillenmiş yüzeye iz bırakmadan kesim çevresini dengeler.

Destek, parçanın dış çevresini değil kesim hattının izlediği konturu takip eder; uzun düz flanşlar desteksiz kaldığında ilk kalkan yer burasıdır. Destek yüzeyi görünen alana denk geliyorsa iz bırakmayacak biçimde seçilir ve flanşın kalkıp kalkmadığı ilk parçada yandan ışıkla kontrol edilir.

  • Destek, kesim hattının konturunu izler; uzun düz flanşlara ara destek eklenir.
  • Görünen yüzeye denk gelen destek iz bırakmamalıdır.
  • Flanş kalkması ilk parçada yandan ışıkla kontrol edilir.

Köşe beyazlaması malzeme gerilimini gösterir

PET veya PVC köşede önceden incelmişse kesim anındaki gerilim beyazlama ve çatlağı görünür hale getirir. Çok küçük radyüs, malzeme kalınlığı değişimi veya soğuk ve kırılgan stok sonucu büyütebilir.

Köşe, şekillenmiş parçanın en ince kesitidir; malzeme orada en çok uzamış ve en kırılgan hâline gelmiştir. Soğuk stok daha kırılgan davrandığından parçalar kesimden önce atölye sıcaklığına gelene kadar bekletilir; radyüs büyütülemiyorsa bıçak formu ve kesim yönü birlikte gözden geçirilir.

  • Köşe en ince kesittir; beyazlama önce orada başlar.
  • Soğuk stok kesilmeden önce atölye sıcaklığına bırakılır.
  • Radyüs büyütülemiyorsa bıçak formu ve kesim yönü değiştirilir.

Hata kaynağını numune setiyle ayırın

Aynı kalıpta farklı üretim partilerinden parçalar denenir. Hata hep aynı kalıp konumunda kalıyorsa oturma veya bıçak; yalnızca belirli parçalarda görünüyorsa şekillendirme ve malzeme değişkenliği araştırılır. Ölçüm sonucu fotoğrafla eşleştirilir.

Hatalı parça atılmaz; kalıptaki konumu ve partisi işaretlenerek saklanır. Farklı vardiya ve partilerden alınan parçalar aynı tabloda karşılaştırıldığında sorunun kalıptan mı şekillendirme değişkenliğinden mi geldiği netleşir; ölçüm sonucu fotoğrafla birlikte kayda alınır.

  • Hatalı parça, kalıptaki konumu ve partisi işaretlenerek saklanır.
  • Farklı vardiya ve partiler aynı tabloda karşılaştırılır.
  • Ölçüm sonucu fotoğrafla birlikte kayda alınır.

Uygulama notu

Temiz parça ile hatalı parçayı birlikte gönderin; sorunun trim kalıbından mı termoform değişkenliğinden mi geldiğini ayıralım.

  • Güncel malzeme ve ölçü bilgisini kullanın.
  • Temiz ve hatalı numuneyi birlikte karşılaştırın.
  • Kararı fotoğraf ve çizimle kayda alın.